قنات های روستای چنار
دراین بخش ازمطالب شماراازقنات های روستای چنارآگاه میکنم.
چنارازقدیم دارای سه قنات آب بوده واین مایع حیات ونعمت خدادادی سالیان سال هست که ازاین قنات هاجاری است.متاسفانه چندسالی است بدلیل خشکسالی وکم برف وباران آب دراین منطقه آب هرسه قنات کم شده وکشاورزان رادچارمشکل کرده.البته این خشکسالی دربیشترنقاط ایران سالهاست کشاورزان رادچارمشکل کرده.امادراین منطقه به خصوص حومه آباده بدلیل خشکسالی اخیراخیلی آب قنات هاکاسته شده.
یکی ازاین قنات ها.قنات مزرعه یابه قول خودشان قنات مرزوک. میباشد.این قنات درشرق قلعه های چنارواقع شده وازآب بسیارکمی برخورداراست.بطوری که اگرآنرابرای چندساعتی استخرنکنند.به تنهایی ارزش آبیاری نداردونمیشودمزارع زیرکشت راآبیاری کرد.این قنات واین مزرعه متعلق عده خاصی است.وبه همه مردم چنارتعلق ندارد.وبدلیل کم بودآب این قنات.تعدادمحدودی باغ وزمین زراعی ازآن بهره مندمیشوند.
وسرچشمه آن حدودادرحوالی محدوده ایستگاه راه آهن اقلیدمیباشد.
واما.قنات کهنه .یعنی اولین قنات چنارکه صدهاسال است جاری است وعمده کشاورزی چنارازآب این قنات بهره مندمیگردد.سرچشمه آن دردامنه کوه ازواره وبه وسیله چاه هایی که درمسیرآن حفرگردیده وازکناردرختان(بن)همان دودرخت معروف که مفصل درباره آن توضیح دادم میگذردوپس ازطی مسافتی.ابتداواردقلعه کهنه میشودوفکرمیکنم ازهشت یانه خانه این قلعه ازکانال زیرزمینی عبورمیکندوازقلعه خارج میشود.درگذشته که این خانه هادرآن زندگی میکردندواین آب ازدرون آنهاگذرمیکرد.بزرگ ترین نعمت بودبرای ساکنین آنها.اماامروزبیشتراین خانه هامخروبه گردیده وفاقدسکنه میباشند.آب این قنات بعدازاینکه ازقلعه خارج شد.درگذشته جوی بزرگی بین دیوارقلعه کهنه وابتدای باغ هابودکه گذرآب مشهودبود.خانم هاسرجوی آب مینشستند.ظرف ولباس میشستندواین جوی آب جلوه خاصی برای آبادی داشت .درکنارجوی درختان توت.سنجد.بیدوازهمه مهمتردرخت نارون بزرگی(نارون به قول چناری هایعنی بوز)درجلودرب قلعه نوبودکه درتابستان مردهاظهرزیرسایه آن مینشستندولذت میبردند.متاسفانه چندسالی است بوسیله کول(یاکول)روی این جوی آب راپوشانده اندومردم راازدیدن وگذراین آب محروم کرده اند.
واماقنات سومی یاقنات نوی.این قنات نیزصدهاسال بودکه درجریان بوده.امابرای چندسالی به کلی خشک میشود.یعنی دردهه 1320 ازآب این قنات هیچ خبری نبود.من به خاطردارم که دردهه1330مجددامقنی هادراین قنات کارکردندوآب این قنات بعدازسالهاخشک شدن دوباره به جریان افتادوالان بیش ازشصت سال هست که جریان دارد.آب این قنات نیزکه سرچشمه اش دردامنه کوه های بالای قلعه هست ازمسیرچاه هایی که درسرراهش حفرگردیده ابتداواردقلعه نومیشودوپس ازعبورازچندخانه ازقلعه نوخارج میشودودریک مقطع باآب قنات کهنه تداخل پیداکرده وراهی مزارع وباغات چنارمیشود.
درادامه.قنات های چنار
بایدعرض کنم.کلیه باغ هاومزارع چنارکه ازآب این دوقنات(قنات کهنه وقنات نو)بهره مندمیگردند.به هفتادودوحبه تقسیم شده.شایدبرای جوانان امروزی .بخصوص آنهایی که بزرگ شده شهرهاهستند.این اصطلاحات سنگین وغیرقابل درک باشد.اماآنهاکه بزرگ شده چنارهستند.کاملابااین واژه آشناهستند.ملک چناربه هفتادودوحبه تقسیم شده.وهرحبه دوساعت وبیست دقیقه ازآب قنات های چنارراشامل میشود.هفت روزهفته راضربدر24ساعت شبانه روزکرده اند.به عبارت168ساعت.سپس168ساعت راضربدر60دقیقه کرده اند10080دقیقه به دست آمده.این رقم راتقسیم به72حبه کرده اندبه عبارت هرحبه140دقیقه یادوساعت وبیست دقیقه ازآب قنات های چنارسهم آب دارد.وآب قنات چناربدین صورت بین مالکین تقسیم شده .روستای چناربه دلیل خورده مالک بودن.هریک ازمالکین به نسبت سهمی که ازآب چناردارند.درهرهفته یکباردرمزارع خود استفاده میکنند.این بودداستان قنات های چنارونحوه تقسیم آب چناربین مالکین .